Wędrówka przez życie: grudnia 2016

Hej!
Z zainteresowaniem podjęłam się opisania wzorców kobiety, bądź też po prostu jej zobowiązań, w oparciu o epoki historyczne.

Prehistoria

Pierwszą epoką jest prehistoria, czyli najdłuższy okres dziejów ludzkości, od pojawienia się na Ziemi człowieka zręcznego, do powstania pisma.

Główną rolą kobiety było, po prostu, dawanie życia. Ideałem była kobieta płodna, która rodziła zdrowe dzieci. Traktowano ją raczej jako przedmiot, wykorzystywany do poszerzenia rodu.

Ideał kobiety nazwano Wenus. Z czasem przekształcił się w boginię, opiekującą się matkami w
ciąży.

Krągłości jednej z Wenus (zdjęcie wyżej) miały wskazywać na jej przystosowanie do macierzyństwa. Duże piersi i brzuch wskazują na stan błogosławiony kobiety, natomiast szerokie biodra miały ułatwić dziecku przyjście na świat.

Wenus jest przestawiona jako kobieta otyła, pulchna, ponieważ wiązało się to bezpośrednio z dostatkiem jedzenia, zdrowiem i siłą.

Starożytność

Drugą epoką jest antyk, czyli z łac. antiquus - dawny. Za jego początek uważa się wiek IX i VIII p.n.e., natomiast za koniec najczęściej uważa się datę 476 r.n.e. czyli upadek cesarstwa Zachodniorzymskiego.
Jest to epoka wielkich ludzi - filozofów, pisarzy, poetów, polityków i artystów wszelkiego rodzaju.

Ale gdzie wtedy były kobiety?

W Grecji, przede wszystkim w domu. Kobieta była opiekunką domu i rodziny, dbała o wychowanie dzieci. Nie uczestniczyła w życiu społeczeństwa. Nie ruszała się z domu bez mężczyzny, nie miała prawie żadnych praw.

Jedynymi kobietami, które były wykształcone i brały czynny udział w życiu społeczeństwa były hetery - kobiety do towarzystwa. Posiadały wykształcenie literackie i muzyczne, a także znajomość zachowania się w towarzystwie. Brały też udział w sympozjach, czyli spotkaniach towarzyskich, na których ucztowano, rozmawiano i słuchało się muzyki.

Natomiast w Sparcie rola kobiety sprowadzała się do urodzenia zdrowego dziecka. Zarządzały majątkiem i dziedziczyły go, zajmowały się handlem oraz uprawiały sporty.

Średniowiecze

Następną epoką, która trwała XV wieku (epoki wielkich odkryć geograficznych). Głównymi motywami tej epoki były dans macabre oraz deesis.

Kobieta nadzorowała prace w kuchni i hodowlę drobiu, zajmowała się wychowaniem dzieci, zwłaszcza dziewcząt, gromadzeniem zapasów oraz wytwarzaniem odzieży, czyli tkactwem i szyciem.

Młode dziewczęta, których przeznaczeniem było wyjście za mąż, uczyły się wykonywania prac w gospodarstwie domowym. Często były oddawane na służbę do obcych rodzin, gdzie wykonywały prace gospodarskie, aby uzbierać na posag. Gdy dorosły, były oddawane do terminu (przyuczenia do zawodu) u mistrza (mistrzyni) w „wybranej” specjalności.

Często była również (oprócz rodzenia dzieci i zajmowania domem) traktowana jako przedmiot. Podczas wojen mogła przyjść bieda, z nią głód i prawdopodobne gwałty.

Żona rodziła co roku albo co dwa, trzy lata. Ideałem żony w średniowieczu była Gryzelda, posłuszna i uległa małżonka, której cechy opisywali Petrarka i Chaucer.

Nowożytność

Za jej datę początkową uznaje się najczęściej upadek Konstantynopola, a tym samym cywilizacji bizantyńskiej (1453)

Aż do XVIII wieku powszechne było postrzeganie kobiety jako istoty podrzędnej w stosunku do mężczyzny. W wielu społeczeństwach panowało przekonanie, że to ojciec musi sprawować decydującą pieczę nad wychowaniem dzieci, bo matka, jako istota słaba i gorsza, może mieć na nie zły wpływ.

Po rewolucji francuskiej prawne położenie kobiety pogorszyło się w stosunku do tego, co było w wieku XVIII. Napoleoński kodeks cywilny pozbawiał kobietę prawa do dysponowania majątkiem, nakazywał całkowite posłuszeństwo mężowi, nie dawał właściwie żadnych szans rozwodu, kobieta nie mogła wystąpić samodzielnie do sądu itd.
Kobieta nie miała dostępu do wyższego wykształcenia, burżuazja nie pozwalała również swoim kobietom pracować zawodowo. Pracowały natomiast kobiety z klasy robotniczej (za znacznie mniejsze pieniądze niż mężczyźni), a także chłopki, z wyjątkiem górnych warstw tych klas, które chciały demonstrować swoją nieco lepszą pozycję upodabnianiem się pod tym względem do mieszczaństwa, pokazać, że stać ich na to, żeby żona nie pracowała.

Panuje przekonanie o tym, że kobietę, w przeciwieństwie do mężczyzny, cechuje opiekuńczość, empatia, intuicja, ofiarność, moralna przewaga nad mężczyzną, którego demoralizuje sfera publiczna i panująca w niej walka. Większość założeń wywodzących się z tej wizji stanowi podstawę nowoczesnej nauki społecznej Kościoła katolickiego dotyczącej płci.

W Anglii, aż do 1884 roku istniała możliwość sprzedania własnej żony.

W tym okresie zaczynają się pierwsze ruchy feministyczne i tworzenie się ich intelektualnych podstaw (od około roku 1840), począwszy od Anglii i USA.

Współczesność

Od początku XX wieku narastały na sile ruchy sufrażystek domagających się przyznania kobietom większych praw. Od tego czasu kobiety stopniowo otrzymywały prawo wyborcze w innych krajach.

Kolejne fale ruchów feministycznych dążyły do znoszenia innych nierówności i ograniczeń, zwłaszcza w dostępie do edukacji, pracy i w wysokości wynagrodzenia za pracę, jeszcze bowiem w pierwszych dekadach po II wojnie światowej normą, było płacenie kobietom za tę samą pracę nawet o połowę mniej niż mężczyźnie. Ogromną rolę w inicjowaniu tych ruchów odegrała książka Simone de Beauvoir Druga płeć.

W zachodnim kręgu cywilizacyjnym zbliżoną do Skandynawii pozycją społeczną cieszą się jeszcze kobiety w krajach anglosaskich i w Holandii. USA jako jedyne na świecie osiągnęły stan całkowicie takich samych wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn na wysokich stanowiskach menadżerskich i kierowniczych, do czego doprowadziła przede wszystkim lawina pozwów sądowych.